اهمیت رعایت اصول نگارش و درست نویسی فارسی : چرا غلط نویسی ضایع است؟

درست نویسی فارسی و رعایت اصول نگارش به خصوص در متون اداری و علمی اهمیت زیادی دارد. خواننده باهوش بلافاصله پس از مطالعه متن متوجه اشتباهات نگارشی می شود و در مورد اعتبار نوشته تردید می کند. شما که دوست ندارید اعتبار حرفه و علمی تان به خاطر بی دقتی در نگارش زیر سوال برود! پس این مقاله را تا انتها مطالعه کنید.

دلایل رواج غلط نویسی

آن روزها که با گچ روی تخته می نوشتیم «عاموذگار محربانم روضط مبارک»، فکرش را هم نمی کردیم که یک روز غلط نویسی باکلاس و «کول» باشد! نمی دانم سنتان قد می دهد یا اصلاً از طرفداران پر و پا قرص گوگل هستید یا نه. اگر گودر (گوگل ریدر) را بشناسید، احتمالاً با من موافقید که تخم غلط نویسی در گودر کاشته شد! عبارت «اصن یه وضی» را من اولین بار در گودر خواندم و بعد هم چنان رایج شد که انگار از اول به همین شکل بوده! بعد هم به فیس بوک سرایت کرد و ضربه نهایی هم با ورود اپلیکیشن های پیام رسان به پیکر بی جان زبان فارسی وارد شد.

رواج استفاده از گوشی های هوشمند و به خصوص نرم افزارهای پیام رسان یکی از مهم ترین دلایل رواج غلط نویسی در زبان فارسی است. وقتی هم زمان با سه نفر چت می کنید، دیگر زمانی برای استفاده از کلید شیفت ندارید. پس به جای تنوین از حرف نون استفاده می کنید. تشدید هم که انگار از دستور زبان فضای مجازی حذف شده است. اصلاً یادتان می آید برای تایپ کردن همزه یا ویرگول کدام کلیدهای کیبورد را باید فشار بدهید؟

محدودیت های فضای مجازی هم کاربران را به سوی خلاصه نویسی سوق می دهد. مثلاً توییتر را در نظر بگیرید. زمانی هر توییت فقط به 140 کاراکتر محدود می شد. در نتیجه کاربر برای رساندن مفهوم و منظور خود ناچار می شد خلاصه نویسی کند، غافل از این که همین خلاصه نویسی ها چه ضربه جبران ناپذیری به زبان فارسی می زنند. در مورد غلط نویسی عمدی چیزی نمی گویم که مصیبت دیگری است!

ناسیونالیسم و اصرار به استفاده نکردن از حروف عربی هم این وسط سهم بزرگی در متلاشی شدن رسم الخط فارسی داشته است. به جای بازگرداندن کلمات اصیل فارسی، برخی تمام توجه خود را به حذف کردن حروف عربی متمرکز کرده اند. این ملی گرایی افراطی نه تنها کمکی به زنده کردن زبان فارسی نکرده، بلکه شلختگی و چندجورنویسی را هم رواج داده است.

اهمیت درست نویسی فارسی

اما دلیل اصرار زبان شناسان و ویراستاران به رعایت اصول نگارش و درست نویسی فارسی چیست؟ چرا این موضوع انقدر اهمیت دارد؟ تصور کنید که هر کدام از ما به روش و سبک خودمات حرف بزنیم، اتفاقی که همین الآن هم تا حدودی رخ داده است. اگر این روند متوقف نشود، به جایی می رسیم که هیچ کدام از ما متوجه حرف های دیگری نمی شویم. زبان فارسی یکی از فاکتورهای مهم هویت ملی ما است که باید برای حفظ آن تلاش کنیم. توجه کنید که این با نوآوری در زبان مغایرت ندارد. شعر نو توسط کسانی پایه گذاری شد که شعر کلاسیک فارسی را خوب می شناختند!

اگر اصول نگارش فارسی را رعایت نکنیم، توانایی خواندن متن هایی را که به صورت اصولی نوشته شده اند، از دست می دهیم. دور از ذهن نیست که یک متن اداری برای ما حکم داستان های کلیله و دمنه را پیداکند که چیزی از آن دستگیرمان نمی شود! شلخته نویسی تمرکز خواننده را بر هم می زند و او را از خواندن ادامه متن ما منصرف می کند، آن هم اگر چیزی از آن فهمیده باشد. باید طوری بنویسیم که خواننده منظور ما را بدون کژتابی و سوءتفاهم متوجه شود.

تایپ ده انگشتی یک مهارت مادام العمر است که می توانید با صرف کمترین زمان و هزینه یاد بگیرید. همین الآن در تایپون ثبت نام کنید!

اشتباهات رایج در نگارش فارسی

در زبان فارسی حروف هم صدای زیادی وجود دارند که ممکن است به خاطر سپردن املای بعضی کلمات را دشوار کنند. زیاد عجیب نیست اگر املای درست کلمه استغاثه را به خاطر نیاورید! استفاده نادرست از افعال ترکیبی هم معضل دیگری است که به خصوص در ادبیات اداری رواج یافته است. حتماً بنرهای تسلیت را روی در و دیوار شهر دیده اید که از عبارت نادرست «تسلیت باد» استفاده کرده اند.

درست نویسی فارسی

ه کسره اشتباه رایج دیگری است که گویا یادگیری آن خیلی سخت است! تا حدی که در فضای مجازی برای آن هشتگ و کمپین به راه افتاده است. استفاده از هست به جای است هم اشتباه غیرقابل بخشش دیگری است که زیاد به چشم می خورد! واو معدوله در بعضی کلمات هم برای فارسی زبانان مشکل ساز است و در به کار بردن واژده درست آنها را دچار تردید می کند.

در حال حاضر یکی از بزرگ ترین خطراتی که زبان فارسی را تهدید می کند، محاوره نویسی یا شکسته نویسی است. این طور به نظر می رسد که تبدیل گفتار به نوشتار از هیچ اصولی تبعیت نمی کند. اما در واقع این طور نیست. علی صلح جو زبان شناس و پژوهشگر ایرانی، در کتاب اصول شکسته نویسی این موضوع را به تفصیل بررسی کرده و حد و حدود شکسته نویسی را تعریف کرده است. خواندن این کتاب را به همه فعالان دنیای مجازی توصیه می کنم!

چگونه غلط ننویسیم؟

اولین راه برای درست نویسی فارسی این است که دستور زبان فارسی را یاد بگیریم. بخشی از غلط نویسی های رایج در نتیجه عدم آگاهی از اصول دستور زبان فارسی رخ می دهند. اگر نقش و جایگاه کلمات را شناسیم و بتوانیم جمله را به اجزای آن تقسیم کنیم، رعایت اصول درست نویسی تا حدی ساده تر می شود. مطالعه زیاد و خواندن متون متفاوت هم باعث می شود چشم ما به املای صحیح کلمه ها و جمله ها عادت می دهد.

یکی از مشکلات زبان فارسی عدم یکدستی در انتشار اصول نگارش است. نهادهای متعددی وجود دارند که به صورت مستمر تغییراتی در اصول نگارش اعمال می کنند و ما را دچار سردرگمی می کنند. مثل اتفاقی که در مورد نقش نمای اضافه رخ داد و املای کتاب های ادبیات آموزش و پرورش به یک باره تغییر کرد. در مورد سرهم نویسی و جدانویسی هم مشکل مشابهی وجود دارد. بهتر است یک نهاد معتبر یا یک فرد متخصص را مبنای نگارش خود قرار بدهیم. از این پس طی سلسله مقالاتی در تایپون، غلط نویسی های رایج زبان فارسی را بررسی خواهیم کرد.

یک یادآوری مهم

تایپ ده‌انگشتی مهارتی است که همه به آن نیاز داریم. آن را با آسان‌ترین و بهترین روش بیاموزید. امتحانش بی‌ضرر است!

همین الان یادگیری تایپ ده‌انگشتی را شروع کنید!

برای شروعِ رایگانِ تمرینِ تایپ ده‌انگشتی، در کامپیوتر یا لپتاپ خود سایت تایپون (typoon.ir) را باز کنید و درس اول را امتحان کنید.

2 دیدگاه

666سبز

درود بر نگارنده گرامی،
شما به مورد خوبی اشاره فرمودید ولی متاسفانه خود شما هم زبان فارسی را چنان که باید و شاید پاس نمیدارید و گاه و بیگاه از واژه های انگلیسی استفاده میکنید. برای نمونه : چت کردن ( گفتگو کردن – گپ زدن ) ، کیبورد ( صفحه کلید ) ، کاراکتر ( حرف )، بنر ( اعلان – آگهی ) و نمونه های دیگر.
خود من چند سالی است که به این موضوع میپردازم و چند مقاله کوتاه و بلند هم در همین ارتباط دارم.
شاد و تندرست باشید و فارسی را پای بدارید 🙂

دیدگاه
نیکو احمدی

موضوع این مقاله درست نویسی و رعایت اصول نگارش فارسی بود. شخصاً اصراری به استفاده از کلمه های فارسی برای پدیده های غیر ایرانی ندارم.

دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *