بازم شنبه شد! فرسودگی شغلی چیست و چه بلایی سر ما می آورد؟

من کار کردن را از 19 سالگی شروع کردم، یعنی 19 سال پیش! اما فقط نه سال است که کار ثابت دارم و کارمندم. اگرچه به کارم علاقه زیادی دارم، اما تعداد روزهایی که عمیقاً احساس خستگی کرده ام و ترجیح می دادم در خانه بمانم، کم نبوده. در چنین روزهایی حتی اگر سر کار حاضر شوم، ممکن است بازدهی لازم را نداشته باشم و حضورم در سازمان واقعاً موثر نباشد. حتی ممکن است این حال بد را به بقیه هم سرایت بدهم. این همان پدیده ای است که به آن فرسودگی شغلی می گوییم.

فرسودگی شغلی دقیقاً چیست؟

به طور خلاصه فرسودگی شغلی یا Occupational burnout به تحلیل قوای روانی گفته می شود که با یک روز یا حتی یک هفته مرخصی هم برطرف نمی شود و گاهی با افسردگی همراه است. این سندروم از حجم زیاد کار، استرس شغلی و احساس تعهد مداوم ناشی می شود و معمولاً شما را به جایی می رساند که احساس می کنید دیگر نمی توانید ادامه بدهید و تنها راه پیش رو را ترک کردن کار می دانید.

فرسودگی شغلی

فرسودگی شغلی در نتیجه محرک های تنش زای محیط کار در طولانی مدت رخ می دهد. این محرک ممکن است تعداد زیاد مراجعان، حجم زیاد کار، استرس شغلی و حتی فقدان حمایت و قدردانی مافوق باشد. این محرک ها در طول زمان شما را دچار فروپاشی عاطفی می کنند و بیشتر در مشاغل پزشکی، پرستاری، آموزشی و امنیتی رخ می دهند. اجازه بدهید کارمند بانک را هم خودم به این لیست اضافه کنم!

فرسودگی شغلی چگونه رخ می دهد؟

آقای اکبری یکی از کارمندانِ بسیار خوب سازمان است. هر کاری را که به عهده اش گذاشته می شود، با آغوش باز می پذیرد و با موفقیت انجام می دهد. در نتیجه مسئولیت های بیشتری به او واگذار می شود. به تدریج بازدهی آقای اکبری کاهش می یابد و او با سرعت کمتری کار می کند. هر چند ساعات بیشتری را در اداره می‌ماند، اما پس از مدتی بازدهی او کاهش می یابد.

آقای اکبری حالا برای انجام وظایفش به زمان بیشتری نیاز دارد و خطاهایش هر روز بیشتر و بیشتر می شود. از نظر سازمان این علائم تنها نشان دهنده یک خستگی جزئی و موقتی است. اما آقای اکبری صبح یک روز آفتابی نامه استعفایش را روی میز مدیرش می‌گذارد و برای همیشه سازمان را ترک می‌کند. آقای اکبری یک نمونه واقعی از فردی است که به فرسودگی شغلی مبتلا شده است.

فرسودگی شغلی چه پیامدهایی دارد؟

اگرچه فرسودگی شغلی یک پدیده روانی و عاطفی است، اما معمولاً با عوارض جسمی روان تنی همراه است. پیامدهای فرسودگی شغلی را در دو دسته جسمی و روحی می توان بررسی کرد.

پیامدهای جسمی فرسودگی شغلی

آسیب های جسمی از اولین علائم فرسودگی شغلی هستند. سردرد، تغییر عادات خواب و کم خوابی، کاهش اشتها، احساس درد در اندام ها و خستگی مفرط که با استراحت برطرف نمی شوند، از علائمی هستند که باید بیشتر به آنها توجه کنید. این علائم در حالی رخ می دهند که شما کار بدنی انجام نمی دهید و در طول روز پشت میز نشسته اید. از همه بدتر این است که از ساعت های ابتدای روز این خستگی همراه شما است.

پیامدهای روحی فرسودگی شغلی

فرسودگی عاطفی در مراحل پیشرفته فرسودگی شغلی رخ می دهند. ممکن است ابتدا بازدهی کاری شما کاهش پیدا کند و میل و رغبت خود را برای حضور در محل کار از دست بدهید. اما به همین جا ختم نمی شود. کم کم احساس بدی به کار خود پیدا می کنید و این نگرش منفی را به سایر ابعاد زندگی شخصی هم سرایت می دهید. اگر فرسودگی شغلی را به موقع تشخیص ندهید و درمان نکنید، ممکن است به فروپاشی عاطفی دچار شوید.

یک راه برای جلوگیری از فرسودگی شغلی و درمان آن می تواند عوض کردن روش کار باشد. به عبارت دیگر باید هوشمندانه کار کنید. ما به شما آموزش تایپ ده انگشتی با تایپون را پیشنهاد می کنیم.

فرسودگی فردی یا سازمانی؟

فرسودگی شغلی یک پدیده فردی نیست و تا حد زیادی به سازمان بستگی دارد. احتمالاً سازمانی که شما در ان کار می کنید یا مدیران آن، فرهنگی دارند که به فرسودگی شما در کار منجر شده است. مثلاً ممکن است مدیر مستقیم شما به اصول تقسیم کار مسلط نباشد و با واگذار کردن کارهای زیاد شما را تحت فشار قرار بدهد. به علاوه فرسودگی یک پدیده مسری است که با صورت فزاینده در سازمان منتشر می شود.

ممکن است در کوتاه مدت فرسودگی را درمان کنید و به اوضاع مسلط بشوید. اما اگر فرهنگ سازمان و مدیران شما اصلاح نشود، احساسات منفی بعد از مدتی دوباره به سراغ شما می آیند. در بعضی از موارد هم فرسودگی به نوع کار مربوط می شود. مثلاً این عارضه در مشاغل پزشکی بیشتر دیده می شود که به توجه به نوع کار و تماس مداوم با بیماران دور از ذهن نیست.

فرسودگی شغلی را چطور درمان کنم؟

اگر علائم فرسودگی شغلی را در خودتان می بینید، نگران نشوید. این سندروم را در مراحل ابتدایی می توانید به سادگی درمان کنید. ساده ترین راه برای مبارزه با فرسودگی این است که در محیط کار احساس مفید بودن بکنید. مثلاً اگر همکارتان نیاز به کمک دارد، چند دقیقه وقت بگذارید و او را راهنمایی کنید. یک کار داوطلبانه انجام بدهید، چند شاخه گل بخرید و روی میزتان بگذارید. برای خودتان انگیزه ایجاد کنید تا اوضاع به حالت عادی بازگردد.

لازم است که از شرایط خود آگاهی ذهنی داشته باشید. اگر الآن احساس خستگی می کنید، تسلیم نشوید؛ شما فقط به استراحت نیاز دارید. با مشوق های ذهنی در محل کار یا زندگی شخصی می توانید شرایط را قابل تحمل کنید. کوهنوردی برای تخلیه فشار روانی به من خیلی کمک می کند. به شما هم توصیه می کنم حضور در طبیعت را امتحان کنید.

اگر فشار کار شما زیاد است و در روزهای تعطیل و خارج از ساعت اداری درگیر کار هستید، شاید لازم است در مورد این موضوع با رئیس خود صحبت کنید. از او بخواهید در آرامش به صحبت های شما گوش کند و در مورد شرایط کاری شما تجدیدنظر کند. به خاطر داشته باشید که فداکاری همیشه باعث پیشرفت شما نمی شود! اگر هیچ کدام از این روش ها موثر نیست، شاید لازم است در مورد شغل خود تجدیدنظر کنید. شما که درخت نیستید!

فرسودگی شغلی

سخنی با صاحبان کسب و کارها

اگر از صاحبان کسب و کارهای کوچک یا بزرگ هستید، لازم است روش های مدیریت خود را به روز کنید! کار کردن تحت فشار همیشه بازدهی را بالا نمی برد، برعکس ممکن است باعث فرسودگی کارکنان شود که در نهایت کسب و کار شما را تحت تاثیر قرار می دهد. در واقع شما کسی هستید که بیشترین زیان را از فرسودگی شغلی کارکنان خواهید دید.

اگر کارمندان خوبتان در حال ترک کردن شما هستند، وقتش رسیده که نگاهی دوباره به عملکرد خود بیندازید. بهداشت روانی کارکنان مسئله بسیار مهمی است که هرکز نباید مغفول بماند. به طور کلی برای پیشگیری از فرسودگی شغلی کارکنان سه راهکار پیشنهاد می شود:

انتظاراتتان را کم کنید

ممکن است در کوتاه مدت بتوانید کسی را مجبور کنید که بیشتر از توانش فعالیت کند. اما اطمینان داشته باشید که این کار در طولانی مدت به ضرر شما تمام می شود. پس بهتر است با تقسیم کار درست، برون سپاری و یا استخدام نیروهای بیشتر، فشار کاری را به صورت متوازن بین کارکنان تقسیم کنید.

اختیارات کارکنان را بیشتر کنید

حتماً بعضی از کارکنان شما بدون کنترل و نظارت مستمر بازدهی مناسبی نخواهند داشت، اما مسلماً عده دیگری هم هستند که از کنترل مستمر بیزارند و ترجیح می دهند به روش خودشان کار کنند. در مورد این افراد بهتر است فقط بر نتیجه تمرکز کنید و روش انجام کار را به خودشان واگذار کنید.

از کارکنان حمایت کنید

گاهی همه آنچه کارکنان شما نیاز دارند، حمایت روحی است! این حمایت هم در محیط کار و در مورد مسائل کاری و هم در مورد زندگی شخصی باید وجود داشته باشد. باور کنید چند جمله امیدوارکننده می تواند معجزه کند و نیروی از دست رفته کارکنان شما را به آنها بازگرداند! پس دریغ نکنید!

فرسودگی شغلی را دست کم نگیرید و به محض بروز علائم، به فکر درمان آن باشید. مطالعه کتاب درباره فرسودگی شغلی بیشتر بدانیم شاید برای شما مفید باشد.

یک یادآوری مهم

تایپ ده‌انگشتی مهارتی است که همه به آن نیاز داریم. آن را با آسان‌ترین و بهترین روش بیاموزید. امتحانش بی‌ضرر است!

همین الان یادگیری تایپ ده‌انگشتی را شروع کنید!

برای شروعِ رایگانِ تمرینِ تایپ ده‌انگشتی، در کامپیوتر یا لپتاپ خود سایت تایپون (typoon.ir) را باز کنید و درس اول را امتحان کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *